ÇARMIH İPLERİ 

 

( Shrouds building )

 

 Türk Dil Kurumu çarmıh kelimesini " Ana direkleri ve gabya çubuklarını tutan halatlar" olarak açıklamaktadır. Pruva direği, grandi direği, Mizana direği gibi ana yelken direklerini dengede tutmak ve bu direklerin üzerlerine düşen yükleri hafifletmek için bu direkler ile küpeşte ve küpeşte üzerindeki demir kancalara  gerilen iplerdir. Gerdirme işlemi boğatalar yardımı ile yapılır. Geminin sabit arma donanımı arasında yer alırlar. Bu sebepten dolayı ömürlerini uzatmak için üzerlerine katran emdirilir. Böylece tuzlu suyun ve güneşin olumsuz etkilerinden korunmuş olurlar ve çoğu zaman renkleri siyah olur. Ana görevleri bu olmakla beraber, diğer yardımcı görevleri de bulunmaktadır. Bunlar arasında, Yelkenlerin ve hareketli arma donanımı inşası ve kullanımı sırasında çarmıh ipleri üzerinde bulunan merdiven şeklinde örülmüş ipler vasıtasıyla yukarıya çıkılarak bu donanıma erişim sağlanır. Hatta çoğumuzun korsan filmlerinden hatırlayacağımız sahnelerde tayfaların bu iplerin üzerinden düşerek hayatlarını kaybettiklerini izlemişliğimiz vardır.."Gerçi günümüzde de bu tip kazalar tuzla tersanesinde hala meydana gelebiliyor"

Diğer bir yardımcı görevi ise, eski savaşlarda iki düşman gemisi yanyana geldiğinde bu ipler kesilir ve tayfalar bu ipler vasıtası ile salınarak karşı gemiye atlarlarmış.  Beşir Ayvazoğlunun "son levent" isimli romanından bir prağraf.

"Bir de baktık ki Moskovlu amirali İspiridov kafirinin kalyonu üstümüze üstümüze geliyor. Hasan Bey'imiz 'Hazır olun şahbazlarım, cenk vaktidir!' dedi. Tam o sırada bizim kapudaneden bir top gürlemez mi? Bir kıyamettir koptu İspiridov'un kalyonunda. Gülle dümene isabet edip parçalamış. Akıntıya kapıldı, doğru üstümüze geliyor. Hasan Bey 'Kesin şu çarmıh iplerini!' dedi, kestik. Moskovlu kalyonu geldi, geldi, tam bizim kalyona çatmak üzereyken Hasan Bey 'Haydi!' der demez iplere üçer kişi tutunduk, 'Ya Allah bismillah!' deyip kuşlar gibi uçtuk İspiridov'un kalyonuna"

Marmara kancabaş modelimin üzerinde bulunan çarmıh iplerinin örülmesi ile ilgili fotoğraflar detaylı incelemek için fotoğrafların üzerlerine tıklayınız.

 

ÇARMIH İPLERİNİN ÖRÜLMESİ

 

 

Çarmıh ipleri ile ilgili bölümü photoshop kullanarak plandan kestim ve ayna görüntüsünü çıkardım. Orjinal görüntü ile bu ayna görüntüsünü birleştirerek yazıcıdan çıktı aldım. Böylece iskele ve sancak tarafında bulunan çarmıh iplerinin uygun açılardaki görüntüsünü elde ettim.yazıcıdan çıkan bu çarmıh planını ahşap düz bir plakaya yapıştırdım. Çarmıh iplerini boğatalara bağladım. Boğataları planda bulundukları yerlere üçer adet iğne yardımı ile tutturdum. Akabinde ipleri gidiş istikametinde gerdim ve sonlandıkları yerinde tel zımba makinesi yardımı ile planın gerili olduğu ahşap plakaya tutturdum.

 

 

Akabinde aşağıda gördüğünüz detaylı bağlama  tekniğine göre çarmıh merdivenlerini örerek çarmıh iplerini tamamladım.

 

ÇARMIH İPLERİNİN ÖRÜLME TEKNİĞİ

 

 


 

ÇARMIH İPLERİNDEN GÖRÜNÜMLER

 

 

 

 

 

Fatih KARALAR

23 ARALIK 2009