MACUNLAMA ve TESVİYE...

 

 

    Macun, boya yapmadan önce, boyanacak zemindeki yüzey kusurlarını gidermek amacıyla kullanılır.  Modelciler arasında pek sevilen bir aşama değildir. Modele sürülmüş macundan kurtulmak için, zımparalama ve tesviye işleminde kaybettiğiniz zamanı ve meydana çıkan pisliği gördüğünüzde macundan uzak durmanız gerektiğini anlayacaksınız. Boyamayı düşündüğümüz bir obje yaparken, "Nasıl olsa macunla düzeltirim" diye düşünmeden mümkün olduğunca düzgün yüzeyler elde etmeye çalışınız. Özellikle gemi modelciliğinde sarma işleminde çok dikkatli çalışılmalı, temiz kesim çıtalar kullanılmalı ve ilerde macunlama işlemine meydan vermemeye gayret edilmelidir.

 

    Gemi modelciliğinde polyester esaslı çelik macun kullanılmaktadır. Bu macunlar sertleştiğinde hacimlerinden kaybetmezler. Selülozik bazlı olduklarından üzerlerine hem selülozik hem de sentetik bazlı boyalar rahatlıkla uygulanabilir. Sertleştirici (katalizör) ile birlikte satılmaktadırlar. Macunla karıştırdığımız Bu katalizörün miktarı, macunun donma süresini belirler.

 

Polyester macunlar (sertleştiricileri-katalizör ile beraber)

 

 

MACUNU HAZIRLAMA

 

    Düz ve sert bir yüzeye ( cam veya sıvacı ıspatulası ) kullanacağınız miktar kadar macun aktarılır. Eğer ki macunlayacağımız yüzeyde hatalar  çok ise bu hataları bir kaç bölüme ayırıp, her bölüm için ayrı macun hazırlamamız gerekmektedir. Aksi taktirde biz modelimizdeki hataların tümünü kapatamadan, hazırladığımız macun 5-6 dakika sonra donmaya başlayacak, modele sürülürken problemler çıkaracak ve tam tutunamayacaktır.

    Kutudan çıkan macunun yoğunluğu yüksek olduğundan  bu macunu selülozik tinerle inceltmekte büyük fayda var, sürülmesi ve tutunması daha mükemmel oluyor. Birkaç damla selülozik tiner işimizi görecektir, sadece yumuşatmak için abartmayın...

    Şimdi gelelim sertleştirici (katalizör) karışımına. Bu konu yıllardır modelciler arasında bir kısırdöngüdür. Her modelcinin yoğurt yiyişi farklı olduğundan bu miktarda modelciden modelciye farklılıklar gösterir. Sürdüğünüz macunun hızlı donmasını istediğinizde fazla katalizör koyulur, karıştırılır ve saniyelerle ölçülebilecek hızlarda modele tatbik edilir. 5-10 saniyelik gecikmelerde macununuz donmaya başlayacak  ve modele uygulanamadan kullanılmaz duruma gelecektir.  Ben çok aceleci bir yapıya sahip olduğumdan tercihen bu metodu uygularım, 40-50 dakika sonra macunum kemikleşir ve kaldığım yerden işime devam ederim.  Macun kutuları üzerinde yazan kullanma talimatlarında 100 kısım macuna 2,5 kısım katalizör konulması tavsiye edilmekte, 20 derece sıcaklıkta kurumaya bırakıldığında, sürüldükten 30 dakika sonra zımparalama işlemine geçilebileceği söylenmektedir.

   Macun ve katalizör homojen ve süratli  bir şekilde karıştırılmalıdır. Bir kaç denemeden sonra sizde kendi miktarınızı tespit edebilirsiniz. örn: (1 çorba kaşığı macuna, 1 nohut tanesi büyüklüğünde katalizör gibi.)

 

UYGULAMA

 

    Ben modele macun uygulamadan, ahşap yüzeye ince bir kat gri astar boya atmayı faydalı buluyorum. Bu işlem hem hataları kolay görmemizi sağlıyor, hem de macun ve ahşap arasında tutuculuk görevi yapıyor. Çünkü astar boyaların yapışma katsayıları yüksektir. Astar boyalar hem uygulandıkları yüzeyi, hem de üzerine atılan boya yada macunu sımsıkı kavrarlar. Direk olarak ahşap üzerine macun sürdüğünüzde ileride çatlamalarla karşılaşabilirsiniz.

     Astarla boyanmış yüzeyde görülen hataları bir kurşun kalem vasıtası ile yuvarlak içerisine alınız. Bu size macunu sürme aşamasında inanılmaz zaman kazandıracaktır.

     Macunu modele sıvarken aşağıda görülen değişik şekillerde ıspatulalar kullanmakta fayda var, bu aletlerle modelinizin açılı birleşim noktalarına daha rahat  ulaşabilirsiniz.

     Mümkün olduğunca tek ıspatula hamlesinde  hatayı kapatmaya çalışınız. Bir iki hamle ile kapatırsanız macun üzerinde katlar oluşacak ve ileride çatlamalarla karşılaşacaksınız.

 

 

Uygulama esnasında kullandığım yardımcı aletler.

 

    Çok derin hatalarda, sürülen macunun kalınlığı fazla olacağından, kuruma süresini uzun tutmamızda fayda var, aksi taktirde sizin kemikleştiğinizi sandığınız macunun iç kısmı kemikleşmemiş olacak ve tesviye işleminde problem yaşayacaksınız...

    Macunun hızlı kurumasını sağlamak için fön makinesi gibi aletlerle ısı takviyesi yapmayınız, oluşacak çatlaklardan dolayı saçlarınızı yolabilirsiniz...

 

TESVİYE

 

    Zımparalayarak tesviye işleminde gözlerinizle beraber, parmaklarınızı uyumlu çalıştırmanız gerekmektedir. Kemikleşmiş macunu yumuşak bir şekilde yavaşça zımparalayınız. Zımparalama işleminde tercihen takoz zımpara kullanınız. 180 numara zımpara ile başlayıp,  kademe kademe inceltip  model yüzeyine yaklaştığınızda  600 numara zımparada işlemi sonlandırınız. Sulu zımparalama yapınız, böylece daha kolay tesviye edeceksiniz,  etrafı toza dumana katmayacaksınız ve modelinizin pürüzsüz bir yüzeye sahip olmasını sağlayacaksınız. İlk olarak zımpara suya sokularak ıslatılır. Islak olarak macunlu bölgeye sürülen zımpara bu işlemden sonra üzerine macun artıkları biriktirecektir. Zımpara tekrar suya sokularak temizlenir. Akabinde yüzey üzerinde biriken macun artıkları da kuru bir bezle silinerek temizlenir. Sulu zımparalama yöntemiyle, macunun zımpara dişleri arasına birikmesini, sürtünme ile oluşan ısıdan pişerek katılaşmasını ve yüzeyi çizmesini engellersiniz. Zımparalama işlemi ahşabın suyu yönünde yapılmalıdır.

       Sulu zımparalama işlemi yaparken macundan önce attığınız astar boyayı kesinlikle zımparalamayınız, (zaten zımparalıyorsanız tesviyeyi hatalı yapıyorsunuz demektir...!) model yüzeyine yaklaştıkça daha dikkatli çalışınız. Aksi taktirde üzerindeki astar boyası zımparalanmış ahşap, o bölgeden su emerek şişecek ve macunu çatlatacaktır...

 

Rahatlıkla imal edebileceğiniz zımpara takozları

 

 

 

28 Temmuz 2008 Fatih KARALAR