GEMİ MODELCİLİĞİNDE MAKARALAR (Palanga sistemleri)

 

(Using blocks and tackles in ship modeling)

 

 

      Yelken donanımlı gemilerde en çok kullanılan teçhizat palanga sistemleri ve bu sistemlere takılı olan makaralardır. Yelkenli gemilerin arma donanımlarına palanga sistemleri vasıtası ile hareket kazandırılmaktadır. Ortalama olarak üç direkli ve üç güverteden oluşan bir yelkenli gemide 1000 (bin) civarı makara bulunmaktadır. Bu makaralar kullanım yerlerine göre 3 inç boyundan 5 feet boyuna kadar çeşitli ölçülerde olabilirler. 19. yüzyıl ortalarına kadar makara imalatında sadece ahşap kullanılırdı. Daha sonraki yıllarda ise metalden imal edilmişlerdir. 1815 yılına kadar gövdeleri yuvarlak hatlara sahipti fakat 1815 yılından sonra özellikle savaş gemileri olmak üzere daha köşeli şekiller tercih edildi. Ticaret gemileri yuvarlak hatlı makaraları 1815 yılından sonra bir süre daha kullanmaya devam ettiler.

 

       Aşağıdaki makara şekliyle bağlantılı olarak bir tablo verilmiştir. Bu tablo yapacağınız modellerde makara ölçeklemelerinde büyük fayda sağlayacaktır. Bir, iki ve üç dilli makaralar için  ayrı ayrı verilen ölçüler milimetre olarak verilmiştir. Tablodaki veriler yaklaşık değerler olup, genel olarak dünyada kabul görmüş ve uygulanmış değerlerdir.

 

MAKARA DİYAGRAMI

1-KASA

2-MAKARA YUVASI

3-ASKI İPİ YUVASI

4-MAKARA

5-MAKARA PİM YUVASI

6-PİM

 


 

 

19.yüzyıl  Öncesi kullanılan ahşap makara ölçüleri
Halat kalınlığı A B C D E F G Makara askı ipi kalınlığı
6 72 60 40 53 66 33 7 6
8 96 80 53 70 88 44 9 8
11 132 110 73 97 121 61 13 11
13 156 135 86 114 143 72 15 13
16 192 160 106 141 176 88 19 16
19 228 190 125 167 209 105 22 19
25 300 250 165 220 275 138 30 25
32 384 320 211 282 352 176 38 38
38 456 380 251 334 418 209 45 44
51 612 510 337 449 561 281 61 57
63 756 630 416 554 693 347 75 76
76 912 760 502 669 836 418 91 89

 

* Ölçüler milimetre olarak verilmiştir